نشست نقد و بررسي نمايش "مکاشفه در باب يک مهماني خاموش" بعد از ظهر شنبه با حضور اساتيد، کارشناسان و هنرمندان رشته تئاتر و کارگردان اين نمايش در تهران برگزار شد.
به گزارش ايرنا، در اين نشست که در سالن اجتماعات پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات اسلامي و با حضور بيش از 30 نفر از فعالان تئاتر کشور برگزار شد، يک مدرس، منتقد و پژوهشگر تئاتر کشور سخنراني کرد.
"فرشيد ابراهيميان" عضو هيات علمي دانشکده هنر و معماري دانشگاه آزاد اسلامي گفت: مخاطب آخرين حلقه از حلقه هاي ارتباطي در يک رسانه است، رسانه اي که بنا به نامگذاري اش بايد پيام يا معنايي را به جهت يا مقصودي به مخاطب منتقل نمايد.
وي افزود: بديهي است که به نسبت تفاوت رسانه و شکل مجزا ، مناسبات و در نهايت امر فرم انتقال معني به تماشاگر يا مخاطب متفاوت مي شود، بنابراين از منظر نشانه شناسي و جامعه شناختي رسانه، ابتدا فرستنده اي وجود دارد که به دلايلي خواهان انتقال حرف، نکته، پيام يا اطلاعاتي به کسي يا کساني که مخاطب نام دارند مي باشد.
وي گفت: در نشانه شناسي ، تئاتر را نظام نظام ها مي نامند، به اين اعتبار که تئاتر در شکل کلي خود نظام پيچيده اي از نشانه ها است که از نظام هاي ديگر و تعامل ميان آنها شکل مي گيرد، نشانه هايي که دريافت آنها مستلزم دريافت نشانه هاي ناهمگن از منابع مختلف است.
ابراهيميان ادامه داد: اين‌گونه مخاطب پيوسته بايد رمزگاه هاي متفاوت را فعال کند تا امکان انسجام بخشيدن به اين نشانه هاي ناهمگن و شکل دادن به متن اجرايي و فهم و دريافت معنا براي او فراهم گردد، نشانه هايي که در تمامي عناصر صحنه مستور مي باشد.
وي افزود: هر يک از عناصر صحنه اي و نيز امکاناتي مانند زبان، لحن، حالات چهره اي، اشاره، ژست، حرکات، گريم، لباس، فرم آرايش مو، افزارهاي مختلف صحنه اي، دکور، موسيقي، جلوه هاي صوتي که عوامل صحنه اي از آن ها براي انتقال معني استفاده مي کنند همه و همه نشانه هايي هستند که بايد رموزشان گشوده شود.
اين مدرس تئاتر گفت: گاهي حتي محل نمايش و سالني که گروه نمايشي انتخاب مي کند و نيز تصاويري که در حين اجرا در پس صحنه به نمايش در مي آورد، جزئي از نشانه هايي است که براي دريافت معني بايد رازشان گشوده شود.
ابراهيميان افزود: در اينجا است که اهميت مخاطب برجسته تر مي گردد، زيرا اگر مخاطب موفق به دريافت اين نشانه ها نشود يا ذهن خود را فعال نگاه ندارد، همه تلاش ها و کوشش عوامل صحنه اي به عنوان فرستنده پيام به هدر مي رود.
وي گفت: در حقيقت مخاطب، معني و اعتبار تئاتر است.
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي در بخشي از سخنان خود گفت: برتولت برشت به گونه ي حيرت انگيزي با بررسي دقيق نياز مخاطبان به عنوان خريداران و سرمايه گذاران اصلي تئاتر، همواره در صدد نو کردن کالاي هنري خود بود تا بتواند بازار را در اختيار خود بگيرد و حمايت آن را نسبت به خود برانگيزد.
ابراهيميان افزود: جالب آن که نخستين تحقيقات برشت براي شکستن ساختمان ارسطويي و پايه ريزي تئاتر از مطالعات او پيرامون تماشاگران زمانش و عدم ارتباط راستين آنها با تئاترهاي زمان او ناشي مي شود.
وي گفت: از ا‌ين رو تماشاگر براي او بنيادي ترين ستون تئاتر محسوب مي شد، ليکن هرگاه که او از تماشاگر ياد کرده است، منظورش جمع همه مخاطبان از هر گروه و طبقه اي مي باشد.
وي افزود: او هرگز در صدد آن نبود که تئاترش به جلب و جذب تماشاگري خاص بپردازد و به گونه اي خصوصي و نه عام اجرايي براي او داشته باشد، بلکه آن را کار جمعي بزرگي مي دانست که بايد در کار تغيير بزرگي هم شرکت داشته باشد.
اين صاحب نظر حوزه تئاتر گفت: برشت معتقد بود تئاتري که با جمع تماشاگرانش ارتباط نداشته باشد تئاتري نيست که در روزگار معاصر بتواند کارساز و تاثيرگذار باشد.
ابراهيميان در پايان اينطور نتيجه گيري کرد که رابطه مشتري - کالا يا (تئاتر - مخاطب) رابطه اي ارگانيک و بسيار دقيق است به گونه اي که مي توان گفت اين رابطه درباره هر توليدي (چه فرهنگي و چه غير فرهنگي) به تصميم او براي ادامه يا جذب آن منتهي مي شود.
در پايان اين نشست کارگردان نمايش "مکاشفه در باب يک مهماني خاموش"، از دعوت اعضاي اين گروه نمايشي براي شرکت در فستيوالي در کره جنوبي خبر داد.
رضا حداد از مسوولان تئاتر کشور خواست تا يک منتقد تئاتر را به اين فستيوال بفرستند.
نمايش مکاشفه در باب يک مهماني خاموش ، به مدت 61 روز است که در تماشاخانه "ايرانشهر" روي صحنه مي رود.